Mae’r Bartneriaeth Awyr Agored wedi gweithio gyda Gethin Môn Thomas, i ddatblygu fframwaith canllawiau strategol:
Y Bartneriaeth Awyr Agored – Fframwaith Addysg Antur (TOP-ALF)
Mae Fframwaith Dysgu Antur y Bartneriaeth Awyr Agored (TOP‑ALF) yn ddull newid systemau sy’n defnyddio ysgolion fel angorau cymunedol i gryfhau cysylltiadau rhwng addysg, teuluoedd, darparwyr awyr agored ac sefydliadau lleol. Mae’n symud y tu hwnt i weithgareddau un‑tro drwy greu’r amodau i ddysgu awyr agored ddod yn rhan arferol, hygyrch o fywyd cymunedol.
Yn hytrach na dibynnu ar gyllid tymor byr neu hyrwyddwyr unigol, mae’n ymgorffori dysgu awyr agored ac antur o fewn systemau addysg a chymuned presennol drwy ddatblygu gallu’r gweithlu, cryfhau partneriaethau a chreu perchnogaeth a rennir rhwng ysgolion, darparwyr awyr agored, teuluoedd a chymunedau.
Drwy helpu cymunedau i adnabod ac defnyddio mannau gwyrdd, glas a llwyd lleol, mae’r fframwaith yn meithrin hyder plant i ddefnyddio llefydd sy’n parhau ar gael ymhell ar ôl i raglenni ddod i ben, gan gefnogi gwell lles, cysylltiadau cryfach â natur, mwy o weithgarwch a chydlyniant cymunedol uwch.
Bwriad TOP‑ALF yw gwneud Addysg Antur yn rhan gynhenid o gwricwlwm yr ysgol drwy ddull newid systemau sy’n cefnogi dysgwyr i symud tuag at wireddu’r Pedwar Diben a datblygu sgiliau annatod.
Trwy brofiadau antur go iawn sy’n adlewyrchu’r pum egwyddor cynnydd, mae dysgwyr yn caffael dysgu y gellir ei fynegi mewn Datganiadau o’r hyn sy’n bwysig a Disgrifiadau o Ddysgu ar draws Meysydd Dysgu a Phrofiad.
Mae’r fframwaith yn helpu ysgolion i gynllunio ac integreiddio Addysg Antur drwy’r flwyddyn, gan sicrhau bod dysgwyr yn profi amrywiaeth o weithgareddau awyr agored ac anturus ar safle’r ysgol, oddi ar y safle ac mewn profiadau preswyl.
Mae gweithredu cynnar yn dangos bod ysgolion a chymunedau yn gallu ymgorffori dysgu awyr agored ac antur yn llwyddiannus o fewn cynllunio’r cwricwlwm, cryfhau partneriaethau â darparwyr awyr agored lleol ac adeiladu hyder y gweithlu. Mae hyn yn rhoi hyder cryf y gellir addasu a graddio’r fframwaith tra’n cadw ei egwyddorion craidd.
Wrth i TOP‑ALF ehangu ledled y DU, y ffocws yw ar adeiladu gallu lleol yn hytrach na darpariaeth ganolog. Rydym yn gweithio gyda phartneriaid rhanbarthol i ddeall systemau lleol, cydnabod cryfderau presennol ac addasu’r dull gweithredu i adlewyrchu cyd-destunau addysgol, polisi a chymunedol gwahanol.
Mae’r dull hwn yn creu model graddadwy lle mae arweinyddiaeth, gwybodaeth a pherchnogaeth yn aros o fewn cymunedau, gan alluogi systemau gwydn sy’n cynnal dysgu awyr agored ac ymgysylltiad cymunedol ymhell ar ôl i gyllid ddod i ben.
Mae’r fframwaith yn mynd i’r afael â’r rhwystrau sy’n atal cyfranogiad awyr agored — hyder, trafnidiaeth, hygyrchedd, profiadau blaenorol a chanfyddiadau diwylliannol — nid cost yn unig. Mae peilotau yn County Durham, Sheffield a Coventry yn dangos sut y gall dull systemau cyfan ehangu mynediad mewn ardaloedd o amddifadedd.
Mae ysgolion yn gweithredu fel angorau cymunedol, gan uno teuluoedd, darparwyr awyr agored a phartneriaid lleol i actifadu mannau gwyrdd, glas a llwyd y gall teuluoedd eu defnyddio’n annibynnol. Mae hyfforddiant proffesiynol yn galluogi profiadau cynhwysol ac ymatebol i drawma, gan gryfhau partneriaethau sy’n parhau y tu hwnt i’r prosiect.
Wrth i hyder plant dyfu, maent yn dylanwadu ar eu teuluoedd i fod yn fwy actif, gan greu manteision cymunedol sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i’r ysgol.
Wedi’i ymgorffori yn y fframwaith mae system ddyfarnu sy’n dathlu cynnydd dysgwyr mewn addysgu mewn meysydd gweithgaredd.
Dyfernir ardystiad ar dair lefel – Efydd, Arian ac Aur, gyda phob lefel yn gofyn am ymrwymiad ychwanegol gan y dysgwr a’r ysgol.
Mae TOP-ALF Aur yn cydnabod taith barhaus o ddysgu awyr agored ac antur, lle mae dysgwyr wedi adeiladu ar y profiadau a gafwyd drwy’r gwobrau Efydd ac Arian i ddatblygu hyder, gwydnwch, arweinyddiaeth, gwaith tîm a sgiliau datrys problemau drwy brofiadau cynyddol heriol ar y safle, oddi ar y safle ac o fewn eu Cynefin.
Llongyfarchiadau i’r dysgwyr a’r staff yn Ysgol Uwchradd Islwyn yn rhanbarth Gwent am gyflawni Gwobr Aur TOP-ALF! 🪙👏
Un o nodweddion allweddol y Fframwaith Dysgu Antur yw myfyrio. Drwy gydol eu taith, mae dysgwyr wedi cymryd amser i fyfyrio ar eu profiadau, cydnabod eu twf personol, nodi’r wybodaeth a’r sgiliau y maent wedi’u datblygu, ac ystyried sut y gellir cymhwyso’r rhain yn yr ysgol, yn eu cymuned ac yn eu bywyd bob dydd. Mae’r fframwaith yn cefnogi ysgolion i wireddu uchelgeisiau Cwricwlwm i Gymru, gan ddarparu profiadau dysgu dilys sy’n cyfrannu at y Pedwar Diben a datblygiad Sgiliau Cyfannol dysgwyr.
Llongyfarchiadau i bawb a fu’n rhan o gyrraedd y garreg filltir arbennig hon. Mae’n dyst i ymrwymiad y dysgwyr a’r staff fel ei gilydd i gofleidio dysgu awyr agored ac antur fel rhan ystyrlon o’r cwricwlwm. 🎉
